Camping met ligplaats

In veel Franse dorpen en steden is na de Eerste Wereldoorlog een monument opgericht ter herinnering aan de gesneuvelden. Menig gedenkteken is getooid met een Franse haan of een beeld van een stoere Franse soldaat. In de film La longue dure de Dimanche komt een figuur voor die een soort postorderbedrijf in herdenkingsartikelen heeft. Hij is een slachtoffer van de oorlog, en profiteur van de herdenkingshype in de jaren twintig. Als dorp kon je zo vanuit de catalogus bepalen welk symbool je op je memorial wilde hebben. Hoe groter de haan of hoe heldhaftiger de soldaat, hoe groter de status van de omgekomen mannen. Gevolg van deze manie, vergelijkbaar met de bouw van monumenten na 1945 in ons land, is dat de dood overal aanwezig is in Frankrijk.

Mort pour la patrie.

Als aanhangsel bracht men vaak een plaquette aan om de statistics van de Tweede Wereldoorlog niet te vergeten. Soms zie je dezelfde namen als op het hoofdtableau; de zonen en de neefjes sneuvelden ook voor het vaderland. Hun glorie wordt herdacht op een ingevoegd blad in het album der herinnering. Tja, twee monumenten op het dorpsplein is ook een beetje te gek. Voor je het weet kun je niet meer een spelletje petanque spelen. Dorpen die historisch goed onderlegd zijn - of de pech hebben voor de derde keer hun jeugd met noodlottige gevolgen, ten oorlog hebben zien gaan - hebben een Algerijns aanhangsel. Een Vietnamees dodenlijstje heb ik nog nooit gezien. Oorlog hebben die Fransen in de twintigste eeuw genoeg gevoerd, maar weinig gewonnen.

Naast oorlogsmonumenten kent een beetje Frans dorp een begraafplaats. In het dorpje waar wij nu verblijven is het dodenveldje en het oorlogsmonument gesitueerd tegenover de dorpsschool. Tot zover niets bijzonders. De school is ongeveer gelijk gebouwd als het er naast gelegen dorpshuis. Een mooie sociale driehoek. School, dorpshuis en begraafplaats. Het leven en de dood, dat bindt de mensen. Toen ik langs de begraafplaats liep, zag ik in de aangrenzende tuin drie stenen graven liggen. De zerken van verweerde stenen en de grafplaatsen omzoomd door dezelfde soort stenen als waarmee men hier de huizen bouwt, leken goed te zijn onderhouden. Kennelijk mag dat hier, een familiegraf in de achtertuin. Als je gehecht bent aan de grond die al generaties lang in het bezit van de familie is, is het logisch dat je in die aarde je laatste rustplaats wilt vinden. Dus liggen opa en oma in de achtertuin, waar mama haar groente kweekt, papa de barbecue ontsteekt en de kinderen met hun nintendo spelen. Life goes on, naast de grafstenen.

Maar wat als de familie om wat voor reden het familiebezit moet verkopen? Verkoop je de graven dan mee? Of kun je een graf overbrengen naar je nieuwe stekkie? Het terrein van de Nederlanders die hier de camping runnen, herbergt naast staanplaatsen voor kampeerders ook ligplaatsen. Tussen de tenten en de caravans is een plek afgezet met een manshoge haag. Een smal doorgangetje vormt de ingang naar vijf graven van de familie Renaud. Voor de oorlog zijn ze gestorven, niet in het harnas, gewoon omgevallen. Op de stenen zerken zijn ronde geëmailleerde plaquettes te zien. Naam en leeftijd staan keurig vermeld. Merkwaardig om je tent op te zetten naast een grafmonument, maar ja, de dood is in Frankrijk alom aanwezig.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten

Laat hier je reactie op het bericht achter.